وبلاگ
انواع تنالیته‌های صوتی انسان و محدوده نت‌های آن‌ها
انواع تنالیته‌های صوتی انسان و محدوده نت‌های آن‌ها
یکی از اولین موضوعاتی که در آموزش آواز با آن روبه‌رو می‌شویم، شناخت محدوده و نوع صدای خواننده است. صدای هر انسان محدوده مشخصی دارد و بر اساس عواملی مانند جنس صدا، وسعت صوتی، رنگ صدا و محل راحتی نت‌ها می‌توان آن را در دسته‌های مختلف قرار داد. البته این دسته‌بندی‌ها تقریبی هستند؛ یعنی ممکن است محدوده یک خواننده دقیقاً مطابق این نت‌ها نباشد و با تمرین و تکنیک نیز تغییر کند.
صداهای زنانه
۱. سوپرانو (Soprano)
سوپرانو بالاترین محدوده رایج در صداهای زنانه است.
🎹 محدوده تقریبی روی پیانو: C4 تا C6
یعنی از دو اکتاو چهارم تا دو اکتاو ششم. سوپرانوها معمولاً در نت‌های بالا راحت‌تر هستند و صدای روشن و زیرتری دارند.
🎶خواننده : گوگوش – دریا دادور
۲. متزو سوپرانو (Mezzo-Soprano)
متزو سوپرانو صدایی بین سوپرانو و آلتو محسوب می‌شود و معمولاً رنگی گرم‌تر و میانه‌تر از سوپرانو دارد.
🎹 محدوده تقریبی روی پیانو: A3 تا A5
یعنی از لا اکتاو سوم تا لا اکتاو پنجم. بسیاری از خوانندگان زن در محدوده متزو قرار می‌گیرند.
🎶خواننده : هایده – Adele (ادل)
۳. آلتو / کنتراalto (Alto / Contralto)
کنتراalto پایین‌ترین نوع صدای زنانه است و صدایی بم، گرم و عمیق دارد.
🎹 محدوده تقریبی روی پیانو: F3 تا F5
یعنی از فا اکتاو سوم تا فا اکتاو پنجم. کنتراalto نسبتاً نادر است و صدای بسیار بم و خاصی دارد.
🎶خواننده : سوسن – دلکش
صداهای مردانه
۴. تنور (Tenor)
تنور بالاترین محدوده رایج در صداهای مردانه است.
🎹 محدوده تقریبی روی پیانو: C3 تا C5
یعنی از دو اکتاو سوم تا دو اکتاو پنجم. صدای تنور معمولاً روشن‌تر و زیرتر از سایر صداهای مردانه است.
🎶خواننده : همایون شجریان – محمد اصفهانی
۵. باریتون (Baritone)
باریتون بین تنور و باس قرار می‌گیرد و یکی از رایج‌ترین انواع صدای مردانه است.
🎹 محدوده تقریبی روی پیانو: A2 تا A4
یعنی از لا اکتاو دوم تا لا اکتاو چهارم. باریتون معمولاً صدایی متعادل، گرم و نسبتاً بم دارد.
🎶خواننده : معین – ابی
۶. باس (Bass)
باس پایین‌ترین محدوده رایج در صداهای مردانه است و صدایی عمیق و بم دارد.
🎹 محدوده تقریبی روی پیانو: E2 تا E4
یعنی از می اکتاو دوم تا می اکتاو چهارم.صدای باس در نت‌های پایین، حجم و عمق بیشتری دارد.
🎶خواننده : سالار عقیلی – شهرام ناظری
یک نکته مهم درباره محدوده صوتی
نباید صرفاً بر اساس بالاترین یا پایین‌ترین نتی که می‌توانیم یک‌بار تولید کنیم نوع صدای خودمان را مشخص کنیم. برای مثال ممکن است فردی بتواند نت‌های خیلی بالا را با فشار اجرا کند، اما محدوده راحت و طبیعی صدایش بسیار پایین‌تر باشد. در آواز، علاوه بر محدوده صوتی، مواردی مثل تِسی‌تورا (Tessitura)، رنگ صدا، رجیسترها، کیفیت نت‌ها و میزان راحتی خواننده نیز در تشخیص نوع صدا اهمیت دارند. بنابراین این نت‌ها را بهتر است محدوده‌های تقریبی و آموزشی در نظر بگیریم، نه یک قانون ثابت برای همه افراد.